Üçüncü Doz COVID-19 Aşıları, Delta Varyantına Karşı Ne Kadar Tesirli?

Üçüncü Doz COVID-19 Aşıları, Delta Varyantına Karşı Ne Kadar Tesirli?
Okunuyor Üçüncü Doz COVID-19 Aşıları, Delta Varyantına Karşı Ne Kadar Tesirli?

Güçlendirici (ikinci doz sonrasında yapılan hatırlatma dozları) aşıların COVID-19’a karşı aktifliğinin birinci büyük ölçekli gerçek dünya çalışması tamamlandı. Bu çalışmada, Delta varyantına karşı bile, yüzde 93’e kadar koruyuculuk sağlandığı belirlendi. Alışılmış ki milyarlarca insan şimdi aşılanmamışken, varlıklı ülkelerdeki insanlara üçüncü dozların verilmesi için hudutlu aşının kullanmanın hem ne kadar etik olduğu hem de ne kadar mantıklı olduğu hakkında değerli tartışmalar var. Lakin bu çalışmanın bulguları, Delta’nın özel olarak hedeflenmiş yeni versiyonlar gerektirmek yerine mevcut mRNA aşıları kullanılarak denetim altına alınıp alınamayacağını sorguluyor.

İsrail, mRNA aşılarını başka ülkelerden çok daha evvel alan bir ülke. Bu, bir kış salgınını denetim etmesine yardımcı oldu ve enfeksiyonları süreksiz olarak ihmal edilebilir düzeylere indirdi. Fakat, Temmuz ayına kadar Delta geniş çapta yayılıyordu. Enfeksiyonlar daha sonra ulusal rekorlar kırdı, lakin vefat oranları evvelki en berbatın yarısından azdı.

İsrail, 13 Temmuz’da, herkesten çok evvel, esasen tam olarak aşılanmış olanlara dayanak aşılarına başlayarak ve bol ölçüde bilgi toplayarak birebir yaklaşımı tekrar denedi. Lancet artık bu varlıklı bilgi kaynağını inceleyen bir tahlil yayınladı. Ham sayılar esasen destekleyici dozların işe yaradığını öne sürse de, araştırma evvelce var olan şartlar üzere karışıklık yaratan faktörleri denetim ediyor.

Çalışma, bu yıl 30 Temmuz ile 23 Eylül ortasındaki periyodu temel alıyor ve Eylül başında günde yaklaşık 10.000 hadise ve 30 mevtle tepeye ulaşan İsrail’in dördüncü dalgasının büyük kısmını içeriyor. Bu dalga sırasında kaydedilen enfeksiyonların neredeyse tamamı Delta varyantındandı.

Muharrirler, Pfizer aşısının üçüncü dozunu alan 728.321 kişiyi, en az beş ay evvel ikinci Pfizer enjeksiyonunu yaptıran fakat şimdi bir dayanak almamış olan tıpkı sayıda beşerle karşılaştırdı. İkinci küme, yaş, cinsiyet, yer, sıhhat durumu ve bilinen risk alma ve riskten kaçınma davranışı üzere özellikler açısından birinci kümeye mümkün olduğunca yakın olacak biçimde dikkatlice seçildi.

En etkileyici bulgu, destekleyici aşı yapıldıktan bir haftadan biraz daha uzun bir müddet sonra bir kişinin COVID-19 nedeniyle hastaneye yatma riskinin, misal özelliklere sahip lakin sırf iki aşı olmuş birine nazaran yüzde 93 daha düşük olmasıydı. Bu güçlendirici aşı araştırmasının sonuçları, daha evvel yapılan fakat evvelden var olan şartları denetim etmeyen bir öbür çalışmanın sonuçları ile benzerlik gösteriyor.

Çalışma, güçlendirici aktifliğinin, 70 yaşın üzerindeki ve altındakiler de dahil olmak üzere, demografiler ortasında dengeli olduğunu bildiriyor.

Clalit Araştırma Enstitüsü’nden kıdemli müellif Profesör Ran Balicer yaptığı açıklamada “Bu sonuçlar, aşının üçüncü dozunun, üçüncü dozdan bir hafta sonra, farklı yaş kümeleri ve nüfus alt kümelerinde COVID-19 ile ilgili önemli sonuçlara karşı epeyce tesirli olduğunu ikna edici bir halde gösteriyor” dedi.

Çalışmanın cevaplayamadığı en kıymetli sorunun ise, üçüncü dozun, altı ay sonra aktifliğinin azaldığı bilinen ilk iki dozdan daha kalıcı olup olmadığı.

Makale, varlıklı ülkeler kendi halkına güçlendiriciler sağlarken, COVID-19’un öteki yerlerde denetimsiz yayılmasının daha da makûs varyantların ortaya çıkma ihtimalini artırdığını kabul ediyor, fakat bu mevzuyu incelemiyor. Öte yandan, aşıların gereğince yaygın ve süratli bir formda dağıtılması durumunda Delta kaynaklı vefatları ve hastaneye yatışları denetim altına alabileceğini kanıtlıyor.

Yayın, mRNA aşılarının evvelki COVID-19 enfeksiyonuna nazaran beş kat daha gözetici olduğuna dair ispatlarla da örtüşüyor…

Online Müracaat