Akıllı kent nedir? İstanbul nasıl akıllanıyor?

Akıllı kent nedir? İstanbul nasıl akıllanıyor?
Okunuyor Akıllı kent nedir? İstanbul nasıl akıllanıyor?

Dünya’nın en büyük metropollerinden biri olan İstanbul’un akıllı kent hale getirilmesi operasyonu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 29 iştirakinden biri olan İSBAK ( İSTANBUL BİLİŞİM VE AKILLI KENT TEKNOLOJİLERİ A.Ş.) kurumuna emanet edilmiş durumda. ISBAK hem kendisi hem de iş ortakları ile çok kıymetli projeler gerçekleştiriyor ve bu açıdan hem İstanbul hem de başka kentlere olmayı hedefliyor. Bu ay, ISBAK’ın Genel Müdürü Mesut Kızıl ile çok özel bir röportaj gerçekleştirdik ve akıllı kent konseptini, akıllı kentlerin ne üzere seçenekler sunduğunu ve bu çerçevede İstanbul için neler yapıldığını ve neler yapılacağını masaya yatırdık.

CHIP Online: Akıllı kent dediğimizde, aklımıza ne gelmeli, nasıl bir kapsam çerçevesinde değerlendirilmeli? İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin akıllı kent vizyonuyla birlikte kıymetlendirme yapabilir misiniz?

Mesut Kızıl: Akıllı kent dediğimizde, aklımıza insanların günlük hayatlarını kolaylaştıran inançlı kentler gelmeli. Akıllı kent tarifini, teknoloji ile insan hayatını rahatlatacak, insanların günlük hayatlarını kolaylaştıracak inançlı kentler ve tahlillerin bütünlüğü olarak tanımlıyoruz. İSBAK olarak akıllı kentleri, kentin her noktasındaki tüm donanımların birbiri ile konuştuğu bir IoT Platformu çerçevesinde kıymetlendiriyoruz.

Akıllı kent vizyonunun temel emeli; etraftan sıhhate, güvenlikten afet idaresine, atık idaresinden kaynakların faal kullanımına kadar insan hayatının her noktasındaki hareket ve işlerin büyük bilgi, yapay zeka algoritmaları, data tahlili, toplumsal ağlar tahlilleri, coğrafik bilgi sistemleri, dijital ve taşınabilir teknolojiler ve gibisi imkanlar kullanılarak odağında insan olan yeni bir hayat biçimi yaratmaktır. Biz de bu doğrultuda, akıllı kentin birinci basamağı olan akıllı ulaşım ve akıllı toplu ulaşım alanlarında çalışmalarımızı yürütüyoruz.

Bizim için akıllı kent vizyonunun çerçevesini kent idaresinde birbiri için anlamsız olan farklı alanlardaki dataların birbirleri için manalı hale gelmesi oluşturuyor. Entegre sistem içerisinde sistemli olarak kentten data toplanması ve bu bilgilerin bilgi ve bağlantı teknolojilerinden faydalanarak, işlenebilir bir hale gelmesi, tahlil edilip kentteki firmalar, vatandaşlar ve kurumlarla paylaşılması da akıllı kentlerin olmazsa olmazıdır.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İSBAK olarak bizim de içerisinde bulunduğumuz çok büyük bir ailedir. Bizim üzere pek çok iştirak akıllı kent vizyonu çerçevesinde çalışıyor. Bu nedenle İSBAK ekosistemi perspektifinden bakarak söylememiz gerekirse; dijital karbon ayak izini azaltan denetlenebilir inançlı ve vatandaşlarımızın hayatlarına dokunabilen bir vizyon çizmeye çalışıyoruz.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin vizyonu olan ‘İstanbul’u ortak akılla yönetme anlayışı’ akıllı kentler için temel yaklaşımımızdır. Ortak akılla yönetme anlayışının temeli ise bilgiye dayanıyor. Akıllı kent dediğimiz şey aslında bilgilerin idaresi ve dönüşümüdür.

Akıllı kentlerde inovasyon ekosistemleri ile çalışmaları yürütmekteyiz. Örneğin; bir ulaşım sorununu çözmek için etrafa ve sıhhate ziyan vermiyoruz, tam bilakis ulaşım sorununa tahlil bulurken birebir tahlilin sıhhat ve etraf alanlarındaki sorunlara de tahlil üretmesini hedefliyoruz.

CHIP Online: İSBAK uzun müddettir varlığını sürdüren bir şirket. Lakin son vakitlerde yeni bir misyona evrildiğini görüyoruz. Bu bahiste bilgi verebilir misiniz?

Mesut Kızıl: İSBAK AŞ olarak, 35 yıllık tecrübemiz ve kurumsal hafızamız ile birlikte gelecek odaklı çalışan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin teknoloji tahlilleri sağlayan iştirak şirketiyiz. Pek çok teknoloji tahlillerini, gerek kamu kaynakları aracılığı ile gerek Bilim Sanayi Teknoloji Bakanlığı teşvikleri, gerekse Avrupa Birliği Fonları kanalları ile İstanbulluların hizmetine sunmaktayız. İSBAK olarak dünyadaki âlâ belediyecilik uygulamalarını örnek olarak sadece İstanbulların değil tüm Türkiye’deki belediyelerin hizmetine sunma misyonu konusunda kendimizi dönüştürdük.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin akıllı kent vizyonu doğrultusunda İSBAK olarak bir bakım şirketinden Bilişim ve Akıllı Teknolojiler alanında dönüşüm seyahatine başladık ve kurumsal dönüşümümüzü de bu vizyon çerçevesinde gerçekleştirdik.

Türkiye’nin Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında birinci yerinde lisanslı Ar-Ge Merkezi ile trafik idare sistemleri konusundaki uzmanlığımızı inovatif ve tesirli tahlillere dönüştürdük. Bugün, trafik kontrol ve idare tahlillerinden akıllı ulaşım teknolojileri alanına, güvenlik sistemlerinden etraf ve atık idare teknolojilerine kadar akıllı kent idaresi alanında vatandaşlarımıza hizmet sağlamaktayız.

CHIP Online: İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin akıllı kent vizyonu doğrultusunda İSBAK Ar-Ge Merkezinde yeni, devam eden ve yakında görebileceğimiz yeni uygulamalar hakkında bilgi verebilir misiniz?

Mesut Kızıl: İstanbul özelinde 35 yıllık bir İBB iştiraki olan İSBAK olarak odaklandığımız öncelikli alan akıllı ulaşım tahlilleridir. 1995 yılında birinci yerli trafik sinyal denetleyicisini ve trafik sinyal lambasını üreten şirketimiz, 2006 yılında da Türkiye’nin birinci ulaşım taşınabilir uygulamasını geliştirdi. Bugün şirketimiz İBB’nin Ar-Ge faaliyetlerini yürüten ve öncelikle ulaşım planlama alanında teknoloji odaklı Ar-Ge çalışmaları yapan bir şirkettir. Ar-Ge çalışmalarımızda alandaki araçlarla bilgiyi toplayıp işleyerek, yapay zekadan faydalanıyoruz. Örneğin; ulaşımda belli noktalarda tıkanmalar meydana geliyor. Bu noktalardaki tıkanmalar için yapay zeka kullanarak evvel alandan bilgiyi toplayıp sonrasında datayı tahlil edip aygıtlar ve sistemler olarak tahliller geliştiriyoruz.

Akıllı ulaşım alanında lisanslı birinci Ar-Ge merkezine sahip şirket olarak, en kısa müddette ortaya çıkacak eserimiz; Yeni Jenerasyon Kavşak Denetim Cihazımız’dır.

Yeni Jenerasyon Kavşak Denetim Aygıtı: Sensör manzara sürece ve bilgi tahlili ile sabit bir vakit programı çerçevesinde çalışmayan, gerçek vakitli programlanabilen, trafik randımanlarının tahlillerine nazaran sinyalizasyon müddetlerini planlayan bir kavşak denetim uygulamasıdır.

Ulaşım, İstanbulluların günlük hayatlarındaki en temel meselelerin başında gelmektedir. İETT tarafından halk ortasında ‘Özel Halk Otobüsü Dönüşümü’ olarak bilinen sürecin teknoloji dönüşümünü İSBAK olarak biz yürütülmekteyiz. Otobüslerin içerisindeki bilgilendirme ekranlarından, anons altyapılarına kadar tamamımı için hummalı bir çalışma yürütmekteyiz. Yolcuların sayılabildiği, insanların araçların içerisine konumlandırılan usb-soketler ile telefonlarını şarj edebilecekleri, sürücülerin sigara içme, kemer takmama, telefonla konuşma üzere sürüş sırasında ihlale sebep olan mevzularla ilgili uyarıldığı ve İETT filoya bilgi veren Akıllı Tahlil ile birlikte Manzara Sürece Tabanlı bir DMS (Driver Monitoring System) Kamera sisteminin tüm Özel Halk Otobüsleri’ne kurulması planlanıyor.

 Yine İstanbulların taksi sorunu için İSPARK ile ortak bir çalışmayla yeni bir taşınabilir uygulama geliştirdik. Şu sıralar sıkça İstanbul’un gündeminde olan deniz taksilerin, taksi ile vatandaşı buluşturan taşınabilir uygulama orta yüzünde tekrar İSBAK imzası bulunuyor ve taşınabilir uygulamamızı çok yakında İstanbullular ile buluşturacağız. Tekrar yakın vakitte açılışı gerçekleştirilen, değerli projelerden olan Toplu Ulaşım Kontrol İdare Merkezi’nin de gerisinde İSBAK imzası vardır.

Tıpkı vakitte yeni bir eserimiz olan ‘Güvenlik Direği’ projemizi hayata geçiriyoruz. Güvenlik Direği sistemimiz, halkın kullanımına açık alanlarda rastgele bir acil durum anında, yetkililerin tehdidin olduğu yere süratlice müdahale etmesi ve sorunu kısa müddette denetim altına almak gayesiyle merkeze acil durum sinyali gönderilmesini sağlayan teknolojik bir projedir.

Bu eserlerimizin yanı sıra ‘Askıda Fatura’ uygulaması için kredi ve banka kartları ile ödeme yapılabilmesine imkan sağlanacak KİOSK’umuzu yakın bir vakit içerisinde belirlenen alışveriş merkezlerinde, alanda konumlandırmayı hedefliyoruz. Ayrıyeten alanda konumlandırmayı planladığımız öteki bir KİOSK ise temassız banka ve/veya kredi kartları ile tek seferde belirlenen bağış ölçüsünün İstanbul Vakfı hesaplarına eğitim takviye, aile dayanak ve anne-bebek dayanak paketlerinde kullanılmak üzere aktarılmasını sağlayacak olan sistemdir.

 Son olarak, Türkiye’de birinci olarak paylaşımlı kitap modelinin insansız bir kiosk ile yapılabildiği bir iş modeli olan ‘Kitap Otomatı’ eserimizi İstanbullulara kazandıracağız. Yeniden geçmiş yıllarda başarısız örnekler ile alanda yer bulamayan ‘Akıllı Geri Dönüşüm Otomatı’ ve ‘Hikaye Otomatı’ eserlerimiz yakın vakitte vatandaşlarımızın hizmetinde olacak. Birebir vakitte test ve belgelendirme süreçleri devam eden ‘Validatör’ (ödeme sistemleri) ile 2022 yılında kesime damgamızı vuracağız.

 CHIP Online: Bir kenti, işleyen bir makine olarak düşünürsek, aksama olmaması için her kesimin verimli ve yanlışsız biçimde çalışması ve bu kesimlerin tıpkı vakitte birbirleri ile irtibat kurması ve koordineli vazife yapması gerekiyor, değil mi? Geliştirdiğiniz projelerde sürdürülebilirlik ve üniteler ortası irtibat açısından ne üzere adımlar atıyorsunuz?

 Mesut Kızıl: Sizin de belirttiğiniz üzere, makinenin her bir modülü oburunun hareketinin devamı için çok değerlidir. İSBAK olarak bizim farkımız ise kesimleri oluşturan tüm paydaşlara takviye sağlamaktır. İstanbul’da sıradan bir güne uyandığınız vakit, toplu taşıma ya da özel aracınız ile seyahat ederken göreceğiniz tüm teknolojilerde İSBAK imzası bulunmaktadır. Örneğin; seyahat ederken her trafik ışığında, aracınızı bıraktığınız otoparkta, gördüğünüz bariyer ve ödeme denetleme sistemlerinde İSBAK eser ve hizmetlerini görebilirsiniz. Daha evvel de değindiğimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin vizyonu olan ‘İstanbul’u ortak akılla Yönetme Anlayışı’nı kentin idaresinde temel yaklaşım olarak görüyoruz. Ortak akılla yönetme anlayışının olmazsa olmazı ise kentin verisini yönetebilmektir. Biz, kentten toplanan bilgiyi teknolojiye dönüştürüyor ve bu teknoloji ile insan hayatını rahatlatacak, kolaylaştıracak, konforunu artıracak tahlilleri bütüncül bir yaklaşımla kıymetlendiriyoruz.

İstanbul üzere 16 milyon kişinin yaşadığı, her gün 4.4 milyon aracın hareket ettiği bir kentte ulaşımın yönetilebilmesi bu alanda tahlil üretecek kurumların entegrasyonu ile mümkündür. Bu nedenle trafik problemlerini çözerken değinmemiz gereken nokta, sadece araç trafiğine odaklanmak olmamalıdır. Kentin tüm hareketliliğini ele alarak ulaşımın bütün bileşenleri ile tahlil aranmalıdır. Ulaşım Planlamada gerçekleştirdiğimiz çalışmalardan olan, ulaşım çeşitleri ortası entegrasyonu, mikromobilitenin yaygınlaştırılması, talep idare ve toplu taşıma siyasetlerinin ehemmiyet kazanması, ulaşım yatırımlarının artması, kentteki hareketliliği artırırken; talebin bütün ulaşım tipleri ortasında dağılımı sağlanarak araç trafiğinin rahatlatılması hedeflenmektedir.

CHIP Online: Teknoloji ve uygulama, tıpkı vakitte data toplamak da manasına geliyor. Toplanan bu bilgilerin işlenmesi bir yana, bu bilgilerin güvenliği için de yaptığınız çalışmalar var mı? Dataların emin ellerde olması ve yalnızca toplandığı emele amaçlı kullanımı konusunda özel çalışmalar yapıyor, gerekli tedbirleri alıyor musunuz?

Mesut Kızıl: Benim de son devirde genel müdür yardımcılarımız ve müdürlerim ile çokça lisana getirdiğim bir mevzudur. Dataların güvenliği konusunda, yeniden bir başka iştirak kuruluşumuz olan İSTTELKOM ile iş birliği içerisinde çalışıyoruz. İSBAK olarak KVKK ile ahenk niteliğinde ISO 27701 Ferdî Data İdare Sistemi evrakını iki ay evvel aldık. Bilgilerin bilgiye dönüşerek İstanbulların hayatlarını kolaylaştırması açısından Ar-Ge Müdürlüğümüz içerisinde ”Büyük Bilgi İdaresi Şefliğimizi’ kurduk. Önümüzdeki yıl içerisinde bu manada önemli çalışmalarımızı görebileceksiniz.

CHIP Online: Vizyon, teknoloji ve uygulama konusunda birikim açısından bir pürüz olmadığı görülüyor. Lakin günümüz kurallarında, hem ekonomik açıdan hem de pandeminin tesiri ile sıkıntı vakitler yaşadığımız da bir gerçek. Kaynakların verimli kullanılması ve sahip olunan teknolojilerin geliştirilmesi için çalışmalar yürütüyor musunuz?

Mesut Kızıl: Nasıl ki bir bedenin tüm fonksiyonlarını eksiksiz yerine getirebilmesi ve sağlıklı bir ömür sürebilmesi için organlarının birbiriyle senkronize olması gerekiyorsa kentlerin de ulaşım, sıhhat, etraf, güvenlik üzere tüm hizmetlerinin birbirleriyle senkronize edilerek yürütülmesi gerekmektedir. Akıllı Kentler vizyonu tam olarak bu senkronizasyonu sağlamak için hayata geçiriliyor.  Akıllı kentler vizyonunda iki kıymetli konu; kentin tüm kaynaklarının faal ve verimli kullanımı ve sürdürülebilir etraf ve güç idaresidir.

Akıllı ulaşım sistemleri konusunda geliştirmiş olduğumuz eser ve tahlillerde kaynakların daha verimli kullanılması ismine öncelikle tüm eserlerimizin bakım ve tamiratını şirketimizdeki üretim atölyelerimizde gerçekleştiriyoruz.

Pandemi bize dışa bağımlı teknoloji üretmenin sürdürülebilir olmadığını öğretmiş oldu. Biz de bu bağlamda dijital karbon ayak izimizi azaltarak donanım bağımlı bir üretim anlayışından bilgi tahlili ile bilgi üretebilen bir anlayışa evriliyoruz.

COVID-19 salgınının doğurduğu meselelere, özgün ve süratli tahliller üretmeye odaklanarak yerli tedarikçi sayımızı artırdık ve yerli üretici ve tedarikçilerimizin yanında olduk. Bilhassa pandemi devrinde vakitten, maliyetlerden tasarruf sağlayan ve sıhhat ile güvenliğin güzelleşmesini hızlandıracak temassız teknolojiler geliştirdik. Vatandaşlarımıza inançlı ulaşım sağlamak ve virüs bulaşma riskini azaltmak için en işlek kavşaklara yüzlerce “Temassız Yaya Butonu” yerleştirdik.

İstanbul Büyükşehir Belediyemizin hizmetlerinin yıl boyunca aksamaması için saha gruplarımızla büyük çoğunluğu toplu taşıma araç içi sistemlerine (bilgisayar, anons ve ekran gibi), sinyalize sistemlere, kameralar ve  yolcu bilgilendirme sistemlerine ilişkin yaklaşık 80.000 arıza tamir hizmetini gerçekleştirdik. Ayrıyeten eserlerimize ilişkin memleketler arası kalite dokümanlarını tamamladık.

CHIP Online: İSBAK, Ar-Ge merkezinde geliştirilen projelere ek olarak, vatandaşlardan, bilhassa gençlerden gelen fikirlere ve tekliflere de açık mı? Bu fikirleri değerlendirmeye alıyor musunuz? Şirketinize vatandaşlarımız nasıl ulaşıp irtibat kurabilirler?

Mesut Kızıl: Katılımcılığı artıran  “İstanbul Senin” projesiyle İstanbul’un 16 milyon sakininin fikir ve teklifleri toplanmaktadır. İSBAK olarak, bu süreçle birlikte akıllı kent tahlillerine yeni kuşak teşebbüslerin iştirakini artırma tarafında çalışmalarımıza ivme kazandırdık.

Biz İSBAK’ı bir teknoloji okulu olarak görüyoruz. Sizin de teknoloji dünyası içerisinde gördüğünüz üzere bugün kesime taraf veren pek çok kişinin bu okul ile yolu bir halde kesişmiştir.

Örneğin; öğrencilerimizin eğitim hayatlarına katkı sağlamak hedefiyle okullarla işbirliği içerisinde atölyeler düzenliyoruz. İstanbul’un dört bir yanında trafik nizamını sağlayan ve vakitle arızalanan trafik ışıkları, öğrenciler tarafından okullarındaki İSBAK atölyesinde onarılıyor. Atölyede öğrenciler hem stajlarını yaparak fiyatlarını kazanıyor, hem de mezuniyet sonrası iş bulma talihlerini arttırıyor.

Tıpkı vakitte Avrupa Birliği’nin bağımsız bir kuruluşu olan Avrupa İnovasyon ve Teknoloji Enstitüsü (EİT) ile yaptığımız işbirliği sonucunda “Kentsel Hareketlilik / Urban Mobility” konusunda proje yapan ve/veya bu mevzuda uzmanlaşmaya çalışan start-up’lara dayanak veriyoruz. İSBAK olarak EİT’nin Co-Partner’larından biriyiz.

Bu bağlamda, kesime yetişmiş insan kaynağı kazandırmak manasında yeni bir yönetici yetiştirme programı üzerinde çalışıyoruz. Yakın vakit da olgunlaştığında sizler ile paylaşacağız.

Bununla birlikte İSBAK’ta staj gören öğrencilerimizin projelerine her türlü takviyesi sağlayarak, geleceklerini kurmalarına yardımcı oluyoruz. İSBAK’ta staj yapmak isteyen öğrencilerimiz, staj devirlerinde https://kariyer.ibb.istanbul/ linki üzerinden açılan ilanla müracaat sağlayarak şirketimizde bizimle birlikte çalışmaya adım atabilirler.”

ADVERTORIAL

Online Müracaat